Amnesty International en de doodstraf

"Iedereen heeft recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon"

Amnesty International is in alle gevallen tegen de doodstraf en zet zich in voor een onvoorwaardelijke afschaffing waar ook ter wereld. Zij beschouwt de doodstraf als een vrede, inhumane straf en vindt dat ieder mens recht heeft op leven.

Een veelgebruikt argument voor de doodstraf is dat het een afschrikwekkend middel is tegen criminaliteit en daarmee een preventieve werking zou hebben tegen criminaliteit. Meerdere onderzoeken hebben echter aangetoond dat er geen verband is tussen de doodstraf en het aantal ernstige misdaden dat gepleegd wordt. Sterker nog: rond het voltrekken van de doodstraf vindt dikwijls een golf van geweld plaats in zo'n gebied.

Een ander veelgehoord argument is dat de doodstraf de enige manier is om moordenaars en verkrachters definitief onschadelijk te maken. Dit is echter in strijd met een belangrijk rechtsbeginsel: straffen kunnen alleen betrekking hebben op misdrijven die zijn gepleegd, niet op misdrijven die nog gepleegd zouden kunnen worden.

Een derde argument is dat van het aloude "oog om oog, tand om tand". Dat is in een modern rechtsstelsel een oneigenlijke redenering. Straffen worden niet opgelegd uit wraak, maar om de samenleving een signaal te geven en de schuldige met harde hand te dwingen tot verbetering van zijn gedrag. Een rechter dient een zorgvuldige afweging te maken om de juiste straf te bepalen, in het volle besef dat dit voor de slachtoffers niet altijd een genoegdoening kan zijn.

Een voor de hand liggend argument tegen de doodstraf is dat de straf onomkeerbaar is. Altijd bestaat het risico dat een onschuldige wordt geëxecuteerd. Zo zijn er in de Verenigde Staten sinds 1973 113 personen uit de dodencel vrijgelaten nadat was gebleken dat zij ten onrechte tot de doodstraf waren veroordeeld. In 23 zaken kwam deze vaststelling pas nadat ze al waren terechtgesteld.

De doodstraf blijkt ook onevenredig vaak zwakkere groepen in de samenleving te treffen. Zo wordt in de VS veel vaker de doodstraf geëist tegen een zwarte dan tegen een blanke dader. Een recent onderzoek toonde aan dat de kans op de doodstraf vier keer hoger is voor een zwarte verdachte dan voor een blanke. En terwijl het aantal zwarte en blanke slachtoffers van moord in de VS ongeveer even hoog is, was 82 procent van alle geëxecuteerden sinds 1977 veroordeeld voor moord op een blanke.

Kijk voor meer informatie en nieuws over de doodstraf op de themapagina van Amnesty International over de doodstraf.

Het jaaroverzicht 2009 bevat een overzicht van rapporten, nieuws, thema’s en acties uit het afgelopen jaar.

 

Amnesty-groep BEL en de doodstraf

In de BEL-dorpen zijn er mensen die zich actief inzetten voor de afschaffing van de doodstraf en voor het instellen van een moratorium zolang de doodstraf niet is afgeschaft. Zij zijn lid van het doodstrafnetwerk van Amnesty en schrijven maandelijks brieven naar autoriteiten en andere invloedrijke personen over afschaffing van de doodstraf in een bepaald land, over het instellen van een moratorium, of over het ondertekenen van belangrijke mensenrechtenverdragen omtrent de doodstraf.

 

Spreekbeurt of werkstuk maken?

Wil je een spreekbeurt of werkstuk maken over de doodstraf? Dan kun je informatie over de doodstraf downloaden van de website van Amnesty.

  • Laatste wijziging 11 september 2017.